روستای ریکان

استاد پژوهشگر و نمونه دانشگاه تهران و چهره ماندگار علمی

تولد: مندولک، 1310

پرویز کردوانی فرزند حسینعلی معروف به بلوک باشی. تحصیلات ابتدایی را در روستای ریکان و تحصیلات متوسطه را در دبیرستان آفتاب گرمسار و دبیرستان فرانسوی ها در تهران (دبیرستان رازی) گذراند. در سال 1337 برای ادامه تحصیل به خارج از کشور رفت و دوره مهندسی کشاورزی را در دانشگاه فردریک ویلهلم بن (پایتخت آلمان غربی) گذراند. فارغ التحصیلی وی با تصمیم دولت آلمان مبنی بر انتخاب پنج نفر از دانشجویان خارجی از طریق انجام یک کنکور یا مسابقه علمی و اعزام آنها بعنوان سفرای خود برای شرکت در کنفرانس بین المجالس آمریکا همزمان شد. دکتر کردوانی یکی از پذیرفته شدگان این مسابقه بود. در نتیجه، به مدت سه ماه و با هزینه های دولت های آمریکا و آلمان، از نه ایالت آمریکا دیدن کرد و از نزدیک با خانواده های آمریکایی بویژه روستاییان آن دیار آشنا شد.

کردوانی دوره دکترای خود را در همان دانشگاه (فردریک ویلهلم) و در مؤسسه شیمی کشاورزی آغاز کرد و در سال 1345 دوره دکترای خود را با معدل عالی 20 در رشته کشاورزی (عمران کویر) به پایان رسانید و در بین همه دانشجویان رشته ی کشاورزی در سراسر آلمان، رتبه نخست را کسب کرد. عنوان تز دکترای دکتر کردوانی عبارت بوده است از: «اثر انواع کودهای شیمیایی و حیوانی بر روی محصولات کشاورزی در خاک های شور».

دکتر کردوانی پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی، بلافاصله به ایران بازگشت و بنا به تقاضای خود بعنوان اولین عضو هیئت علمی (استادیار) دانشکده ی جدید التأسیس کشاورزی و دامپروری ارومیه استخدام و از مهر 1345 فعالیت خود را در این دانشکده آغاز کرد سپس در طرح مشترک دانشگاه تهران و دانشگاه سوربن فرانسه،با عنوان «طرح شناسایی بیابان لوت» با مؤسسه ی مناطق خشک (مؤسسه جغرافیایی فعلی دانشگاه تهران) همکاری آغاز کرد. سپس رسماً به گروه جغرافیایی دانشگاه تهران منتقل شد. ضمناً دکتر کردوانی در تأسیس و تکمیل وزارت نوپای علوم و آموزش عالی نیز مشارکت داشته است. وی مدت 5 سال در بیابان لوت به تفحص،بررسی و تحقیق پرداخت که نتیجه مسافرتها و پژوهش های مذکور شناسایی گسترده و عمیق،این بخش ناشناخته ایران بود. بیابان لوت نه تنها یکی از خشک ترین بیابان های جهان است بلکه طبق پژوهش های دکتر کردوانی گرمترین نقطه کره زمین بیابان دنیا نیز هست. یافته های کردوانی نشان می دهد که گرمترین نقطه کره زمین بیابان لوت است .این یافته ها در کتابها و مقالات متعدد در ایران و جهان منتشر شده است.

مسئولیت ها

دکتر کردوانی علاوه بر تدریس،مسئولیت های زیر را نیز بر عهده داشته است:

مدیر کل دفتر مطالعات آموزشی دانشگاه تهران (54-1368)

رئیس مرکز تحقیقات مناطق کویری و بیابانی ایران (58-1354)

تألیفات

الف) کتابهای تحقیقاتی

"نمونه هایی از خاک های لوت رنگی احمد شبکه ی آب های روان دشت لوت با همکاری فرج الله محمودی"

شهداد تا ده معلم: خاک،آب،پوشش گیاهی و اوضاع کشاورزی.

مطالعاتی درباره اثرهای انسان و عوامل طبیعی در پیشروی بیابان لوت

بررسی مسایل اقتصادی روستایی منطقه بیابانی شرق کاشان (روستاهای منظومه ی بوزید آباد) با همکاری ذبیح الله کرمی خواجه

کویر (نمکزار) بزرگ مرکزی ایران و مناطق همجوار آن

ب) کتابهای آموزشی و دانشگاهی

خاک و محیط زیست

مناطق خشک (جلد اول)

مناطق خشک (جلد دوم)

نگاهی به اوضاع بعضی از جمهوری های شوروی سابق و دیگر کشورهای سوسیالیستی و ترکیه

ژئوهیدرولوژی

مسائل و منابع  آب در ایران (جلد اول)

مسائل و منابع  آب در ایران (جلد دوم)

اکوسیستم های طبیعی (جلد اول)

اکوسیستم های طبیعی (جلد دوم)

اکوسیستم های آبی ایران

فعالیت های علمی

اجرای چندین طرح تحقیقاتی،راهنمایی بیش از دویست پایان نامه کارشناسی ارشد و ده پایان نامه دکترای دانشجویان دانشگاه ها،راهنمایی دانشجویان در سفرهای علمی به تمام نقاط کشور و 20 کشور خارجی،صدها مصاحبه مطبوعاتی،تلویزیونی و رادیویی داخلی،خارجی و ماهواره ای،تعمیر کاروانسرای شاه عباسی ده نمک برای ایجاد پایگاه یا ایستگاه تحقیقاتی برای اساتید،دانشجویان و دیگر محققان، اظهار نظرهای مؤثر درباره طرح های ملی بزرگ کشور (از جمله طرح تغییر آب و هوای مناطق خشک داخلی ایران از طریق شکافتن کوه البرز، طرح ایجاد دریاچه درمناطق کویری و بیابانی، طرح ایجاد  آبراه کشتی رو بین دریای خزر و خلیج فارس، طرح ایرانرود و ایجاد باران مصنوعی در نواحی بیابانی)

عضویت در مجامع علمی ملی و بین المللی

عضو شبکه آب خاورمیانه

عضو بنیاد مطالعات آسیایی

عضو هیئت امنای صلح سبز (جبهه سبز)

رئیس کمیته بیابان زدایی انجمن متخصصان محیط زیست ایران

عضو انجمن جغرافیایی ایران

عضو هیئت تحریریه و شورای انتشارات چندین مجله علمی – پژوهشی

افتخارات

بنیان گذاری مرکز تحقیقات مناطق کویری و بیابانی ایران وابسته به دانشگاه تهران (مرکز تحقیق بین المللی هم زیستی با کویر)

پنج سال تحقیق در بیابان لوت ایران

احراز رتبه دوم در طرح کارآیی علمی از بین 1367 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران و مؤسسات وابسته در سال تحصیلی 76-1375

انتخاب بعنوان شخصیت بر جسته و از مفاخر فرهنپی استان سمنان

احراز سه پایه ترفیع استادی در یک سال

دریافت جایزه کتاب برتر استان سمنان

برنده جایزه مهرگان علم

دریافت لوح تقدیر به عنوان اهدا کننده نمونه کتاب در سطح استان سمنان

احراز رتبه 29 استادی در سال 1382

دکتر کردوانی در سال 1384 بعنوان چهره ماندگار علمی کشور انتخاب و معرفی و به همین جهت یک قطعه تمر پستی با نام و تصویر وی چاپ و منتشر شد.

انتخاب به عنوان پژوهشگر نمونه بازنشسته کشور در 28 آذر 1385

دکتر کردوانی از سال 1381 از طرف رئیس دانشگاه آزاد اسلامی به سمت استاد نیمه وقت دوره عالی تحقیقات دکترای واحد علوم و تحقیقات آن دانشگاه منصوب شد.

دکتر کردوانی در سال 1382 از دانشگاه تهران بازنشسته شد اما کما کان با دانشگاه تهران و دیگر دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی همکاری دارد.

حاصل دیگر تحقیق ها و سفرهای دکتر کردوانی،کشف تصادفی یکی از با ارزشترین آثار باستانی کشور در حاشیه ی غربی بیابان لوت (شهر خبیص) با قدمت 3500 ساله بود که به همراه یکی از همکاران خود در گروه آموزشی جغرافیا اتفاق افتاد. در واقع به گفته ی دکتر پرویز کردوانی و دکترای شیمی آب و خاک است که تا کنون حدود 11000 آزمایش بر روی آب و خاک انجام داده است.

مطالب حاضر بخشی از تخصص ها و یافته های دکتر کردوانی است که در این بخش بدان اشاره شد. دکتر کردوانی مقالات و سخنرانی ها و یافته های بسیاری اعم از منابع طبیعی، جاذبه های گردشگری، تحقیق های پیرامون کوهها، رودها، دشتها،جنگل ها،دریاچه ها،چشمه ها،آبشارها،بیابان ها و تنوع گونه های گیاهی،جانوری، میوه ها و انواع انرژی های کشور عزیزمان ایران انجام داده است که به لحاظ محدودیت صفحات این کتاب چاپ همگی آنها ممکن نشده لذا تلاش گردیده با توجه به تخصص و علاقه ی ویژه ی استاد کردوانی به کویر شناسی به این موضوع پرداخته شود.

لازم به ذکر است ویژه نامه ای با عنوان (آموزگار کویر) ویژه ی دکتر پرویز کردوانی به کوشش آقایان رضایی و رضوی نژاد در 32 صفحه گرداوری و تنظیم که در سال 1387 به چاپ رسید. این ویژه نامه به شرح حال زندگی استاد فرهیخته در ابعاد نختلف پرداخته است.